تاریخچه بسته بندی

تاریخچه بسته بندی مواد غذایی

در آغاز تمدن، انسان برای تامین غذا مهاجرت می‌کرد. با پیدایش سکونت گاه، نیاز به حمل ایمن شکل گرفت و بسته بندی آغاز شد.

کدو خشک، صدف، برگ و پوست حیوانات نخستین ظرف‌ها بودند. برای آب و لبنیات از مشک حیوانی و برای دانه‌ها از شاخ و بامبو استفاده شد.

کاربری این مواد طبیعی نیاز روزمره را پاسخ داد. تجربه‌های محلی پایه فناوری‌های بعدی شد و اهمیت بسته بندی را نشان داد.

نمای بسته بندی مواد غذایی با بطری PET و تاکید بر تاریخچه بسته بندی

انقلاب صنعتی انفجار کالایی ایجاد کرد. تنوع محصول رقابت را بالا برد و بسته بندی از حفاظت ساده به ابزار بازاریابی بدل شد.

ورود روانشناسی، ارگونومی و هنر چاپ، بسته بندی را مستقل کرد. بودجه تولیدکنندگان به این صنعت اختصاص یافت و تکنولوژی آن شتاب گرفت.

نیاز به دوام بیشتر، قوطی فلزی را رایج کرد. از زمان ناپلئون تا اوایل قرن بیستم، قوطی‌سازی از کار دستی به خطوط سریعتری رسید.

بهداشت بهتر، پرکردن منظم و درزبندی ایمن، مزیت‌های اصلی قوطی‌های نوین در بسته بندی فلزی بود.

ریشه این بخش با اختراع کاغذ گره خورده است. مصریان سه هزار سال پیش از پاپیروس برای نوشتار و حمل اسناد استفاده کردند.

چینی‌ها در قرن ششم کارخانه کاغذ را به سمرقند آوردند. اعراب در بغداد پارچه سفید را جای بامبو نشاندند و تولید مقوا سرعت گرفت.

نخستین کارخانه اروپایی در اسپانیا با آسیاب آبی کار کرد. توری سیمی جای بامبو را گرفت و هنر به فرانسه و هلند رسید.

در ایران، پس از سمرقند، نخستین واحد مدرن در سال ۱۳۲۸ کهریزک ایجاد شد و از کاغذ باطله برای مقوا بهره گرفت.

کارخانه هفت‌تپه در ۱۳۴۹ با باگاس نیشکر کاغذ تحریر ساخت. سپس چوکا کرافت و بسته‌بندی تولید کرد و زنجیره داخلی تکمیل شد.

سال ۱۸۴۳ دکتر مونتگمری کاربری کائوچو را ثبت کرد. شرکت گوتاپرچا جوهردان و توپ بیلیارد ساخت و پلاستیک راهی صنعت شد.

در ۱۹۳۵ شیمیدانان انگلستان پلی‌اتیلن را تحت فشار بالا پلیمریزه کردند. این جهش، بسته بندی پلاستیکی را در بسته بندی متحول ساخت.

از اواخر قرن نوزدهم، بطری برای نوشیدنی، ترشی و مربا رایج شد. ابتدا روش دمیدن دستی، شکل‌های نامنظم تولید می‌کرد.

با تولید انبوه و قالب دقیق، بطری‌ها یکنواخت شدند. پس از جنگ جهانی دوم، اتوماسیون هزینه را کاهش داد و ظرفیت پاسخگویی را بالا برد.

شیشه به سبب بهداشت، خنثی بودن و زیبایی، هنوز برای بسیاری از غذاها ماده‌ای ایده‌آل است و در ایران نیز سابقه کهن دارد.

LDPE: فیلم شفاف، خنثی و قابل دوخت برای لایه درونی؛ کاربرد در تتراپک، پیورپک و تری‌پک.
HDPE: بطری سخت با ممانعت نوری؛ افزودن دی‌اکسید تیتانیوم برای بطری شیر الزامی است.
PP: نوع ساده برای درب و بطری، نوع دوآکسایی BOPP برای اسنک، نوع مرواریدی برای ویفر و شکلات.
PET: بطری نوشابه و روغن با شفافیت، ممانعت گازی و وزن کم؛ ساختار فیلم PET/Alu/PET در آبمیوه‌ها.
PS: نوع شفاف برای ظروف یکبارمصرف و نوع HIPS برای مقاومت ضربه؛ نسخه فومی عایق حرارتی و سبک است.
Nylon: همراه پلی‌اتیلن در بسته بندی خلأ برای گوشت، پنیر و سوسیس کاربرد دارد.
PVDC: برترین سدکننده گاز و رطوبت؛ مناسب بسته‌بندی خلأ محصولات پروتئینی.