فهرست مطالب:
اولین گام حیاتی در طراحی یک سیستم بستهبندی کارآمد، ارزیابی دقیق محصول است. بدون شناخت ماهیت کالا، نمیتوان لفاف یا ظرف مناسبی برای آن انتخاب کرد.
در این مقاله از پارس پینووا، بر اساس فصل ۹ کتاب راهنمای تکنولوژی بستهبندی، به بررسی پارامترهای حیاتی کالا میپردازیم.
۱. بازرسی محصول برای برنامهریزی بستهبندی
هدف از بازرسی فنی محصول، تعیین ویژگیهایی است که نوع مواد اولیه بستهبندی و ماشینآلات مورد نیاز را دیکته میکنند. این بازرسی مشخص میکند که محصول به چه سطح از محافظت در برابر رطوبت، گازها، نور و ضربه نیاز دارد. عدم انجام صحیح این مرحله منجر به خسارتهای جبرانناپذیر در زنجیره تأمین میشود.

۲. ملاحظات عمومی
در ارزیابی کلی، سه فاکتور اصلی باید مد نظر قرار گیرند: وزن محصول، ارزش ریالی کالا و خطرات ذاتی آن. هرچقدر ارزش کالا بالاتر باشد، هزینه برای بستهبندی محافظتی توجیهپذیرتر است.
همچنین قوانین ملی و بینالمللی در خصوص حملونقل کالاهای خطرناک باید در این مرحله لحاظ شوند.
۳. حالت فیزیکی
انتخاب نوع ظرف مستقیماً به حالت ماده (جامد، مایع، گاز یا خمیر) بستگی دارد. محصولات مایع نیازمند ظروفی با آببندی کامل هستند، در حالی که جامدات ممکن است به محافظت در برابر خرد شدن نیاز داشته باشند.
برای مثال، در صنعت نوشیدنی، انتخاب پریفرمهای باکیفیت برای تولید بطریهایی که تحمل فشار داخلی مایعات را داشته باشند، ضروری است.
۴. سازگاری
یکی از مهمترین مباحث در تکنولوژی بستهبندی، سازگاری شیمیایی بین محصول و مواد بستهبندی است. نباید هیچگونه واکنش شیمیایی، مهاجرت اجزای پلاستیک به محصول یا جذب عطر و طعم محصول توسط ظرف رخ دهد.
طبق استانداردهای ملی، ظروف باید از نظر بهداشتی خنثی باشند. جهت مطالعه بیشتر در خصوص استانداردهای بطریهای PET میتوانید به سایت سازمان ملی استاندارد ایران مراجعه کنید.
۵. آسیبهای فیزیکی به محصولات
محصولات در حین حملونقل و انبارداری با سه تهدید فیزیکی اصلی روبرو هستند که باید در طراحی سازه بستهبندی پیشبینی شوند:
۵.۱. شکننده بودن محصول
میزان مقاومت کالا در برابر شوک ناشی از سقوط، با فاکتور G سنجیده میشود. محصولاتی با شکنندگی بالا (مانند شیشه یا قطعات الکترونیکی) نیازمند ضربهگیرهای داخلی (Cushioning) هستند تا انرژی ضربه را جذب کنند.
۵.۲. فشار
نیروی فشار استاتیک زمانی اعمال میشود که بستهها در انبار روی هم چیده میشوند. بستهبندی باید تحمل وزن ستون کالاهای بالایی را داشته باشد تا محصول داخلی له نشود. این مورد به خصوص برای ظروف پلاستیکی که ممکن است دچار تغییر شکل شوند، حیاتی است.
۵.۳. ارتعاش
لرزشهای ناشی از کامیون یا قطار میتواند باعث ساییدگی سطحی محصول یا شل شدن قطعات شود. اگر فرکانس ارتعاش وسیله نقلیه با فرکانس طبیعی محصول یکی شود، پدیده مخرب رزونانس (تشدید) رخ میدهد که میتواند باعث متلاشی شدن محصول درون بسته شود.
۶. محصولات در معرض زنگ زدگی
برای قطعات فلزی صنعتی، رطوبت هوا دشمن اصلی است. در این موارد، استفاده از مواد بستهبندی با خاصیت بازدارندگی رطوبت (Barrier Properties) و یا استفاده از مواد خشککننده (Desiccants) در داخل بسته الزامی است تا از خوردگی و زنگزدگی جلوگیری شود.
۷. کالاهای فاسد شونده
مواد غذایی و دارویی حساسیت بالایی به اکسیژن، دما و میکروارگانیسمها دارند. ارزیابی محصول در اینجا تعیین میکند که آیا نیاز به بستهبندی با اتمسفر اصلاح شده (MAP) یا ظروف مقاوم در برابر نفوذ اکسیژن وجود دارد یا خیر.

۸. نتیجه
ارزیابی دقیق محصول بر اساس چکلیست فصل ۹ راهنمای تکنولوژی بستهبندی، از هدررفت سرمایه جلوگیری میکند. شناخت آسیبهای فیزیکی مانند ارتعاش و فشار، و بررسی سازگاری شیمیایی، کلید موفقیت محصول در بازار است.
برای دریافت مشاوره تخصصی در زمینه انتخاب بهترین راهکار بستهبندی و پریفرم، میتوانید با تیم فنی ما در بخش تماس با پارس پینووا ارتباط برقرار کنید.
.
این متن بر اساس فصل ۹ کتاب ” راهنمای تکنولوژی بسته بندی” و با کمک هوش مصنوعی، بازنیوسی شده است.








